کلاس ﻧﺎﻫﻤﻮاری (Terrain Category) شاخصه اﺳﺖ که ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺤﯿﻂ اﻃﺮاف ﻣﺤﻞ ﻧﺼﺐ ﺳﺎزه را از ﻧﻈﺮ ﻣﻮاﻧﻊ طبیعی ﯾﺎ غیر طبیعی (ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ،درﺧﺘﺎن ﯾﺎ ﺑﺎز ﺑﻮدن زﻣﯿﻦ)ﻣﺸﺨﺺ می کند. اﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮم دراﺳﺘﺎﻧﺪارد ملی طراحی استراکچر ﻫﺎی ﺧﻮرﺷﯿﺪی اﯾﺮان ﺑﻪ ﺷﻤﺎره INSO ۲۱۵۶۸ و همچنین اﺳﺘﺎﻧﺪارد ملی ژاپن ﺑﻪ ﺷﻤﺎره JIS C۸۹۵۵:۲۰۱۷ ﺑﻪ ﻃﻮر رسمی ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ و در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺑﺎر ﺑﺎد و طراحی اﺳﺘﺮاکچر ﻫﺎی اﺳﺘﻔﺎده می ﺷﻮد.
کلاس ۱ – زمین کاملاً باز و هموار
تعریف: مناطقی که خارج از حریم شهری قرار داشته و زمین صاف، بدون موانع طبیعی یا غیر طبیعی مؤثر (مثل ساختمان، درخت یا تپه) باشد.
ویژگیها:
باد آزادانه میوزد و هیچ مانع بزرگی سرعت باد را کاهش نمیدهد.
بیشترین اثر باد روی سازهها (بیشترین فشار باد محاسبه میشود).
مثالها:
کلاس ۲ – زمین نیمه باز با موانع پراکنده
تعریف: محیط های اطراف یا داخل شهر که کاملا باز است با موانع پراکنده یا فاصله ی متوسط از ساحل مثل دشت ها با درختان پراکنده یا مناطق داخل شهر کاملا باز
ویژگی ها:
مثال ها:
کلاس ۳ – مناطق شهری یا صنعتی با تراکم متوسط
تعریف: محیط های نیمه شهری یا نیمه صنعتی با تراکم متوسط هستند.
ویژگیها:
باد در ارتفاع پایین بیشتر کاهش مییابد.
در محاسبات سازهای معمولاً این حالت در شهرها یا مناطق صنعتی رایج است.
مثالها:
محلات مسکونی شهری با ساختمان های کم ارتفاع
مناطق صنعتی با سوله ها و انبارهای فلزی
کلاس ۴ – مناطق بسیار متراکم یا با موانع بلند
تعریف: مناطقی که داخل حریم شهری قرار دارند و دارای تراکم زیاد ساختمانهای بلند (برجها، آپارتمانهای مرتفع) یا موانع طبیعی بزرگ (مثل جنگلهای انبوه) هستند.
ویژگیها:
بیشترین کاهش سرعت باد در سطح زمین
شرایط سختترین برای عبور جریان باد در ارتفاع پایین
مثالها:
مرکز شهرها با برجها و ساختمانهای بلند
جنگلهای انبوه شمال ایران (گیلان، مازندران)